Tusk po spotkaniu E5 w Berlinie: Polska stawia na jedność Europy i wsparcie Ukrainy

Spotkanie E5 w Berlinie i deklaracja wspólnego działania

Premier Donald Tusk uczestniczył w Berlinie w spotkaniu liderów państw Grupy E5. W rozmowach wzięli udział przywódcy Polski, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Gospodarzem spotkania był kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Po zakończeniu rozmów szef polskiego rządu przedstawił stanowisko Polski dotyczące bezpieczeństwa Europy, dalszego wsparcia dla Ukrainy oraz współpracy państw zachodnich.

Premier poinformował, że celem spotkania było potwierdzenie utrzymania jedności europejskiej i transatlantyckiej. Zaznaczył, że właśnie od zdolności do zachowania tej jedności będą zależały przyszłe losy Europy, Ukrainy i szerzej rozumianego świata zachodniego. W jego ocenie Polska nie zmienia w tej sprawie swojego stanowiska i zamierza konsekwentnie działać na rzecz wzmacniania współpracy między sojusznikami. Deklaracja padła po rozmowach prowadzonych w gronie pięciu państw zaangażowanych we wspieranie Ukrainy i bezpieczeństwa regionu.

„Jesteśmy tutaj razem w formacie E5, żeby potwierdzić, że nasze państwa będą pilnowały jedności europejskiej i transatlantyckiej”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Polska nie miała i nie będzie miała żadnych wątpliwości, że przyszłość Europy, zachodniego świata, Ukrainy w tym dramatycznym dla niej momencie, będzie zależała od tego, na ile zachowamy jedność europejską i transatlantycką”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef rządu podkreślił, że Polska traktuje utrzymanie jedności jako zadanie prowadzone zarówno w czasie trwającej wojny w Ukrainie, jak i w szerszym wymiarze strategicznym. W tym ujęciu chodzi nie tylko o relacje pomiędzy państwami Unii Europejskiej, ale również o utrzymanie ścisłych więzi transatlantyckich. Premier zaznaczył, że Polska będzie zabiegała o ich ochronę także wtedy, gdy część polityków w innych krajach nie przywiązuje do nich jednakowej wagi. To była deklaracja polityczna złożona po zakończeniu spotkania i odnosząca się do dalszych działań Warszawy w gronie sojuszników.

„Będziemy chronić europejską jedność zarówno w trakcie wojny na rzecz Ukrainy, w jej konfrontacji z Rosją. Będziemy chronić więzi transatlantyckie, nawet jeśli niektórzy politycy nie zawsze doceniają znaczenia więzi transatlantyckich”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Tematy rozmów: NATO, pokój w Ukrainie i przemysł obronny

Rozmowy w Berlinie dotyczyły kilku konkretnych obszarów. Jednym z nich były przygotowania do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Drugim był temat perspektyw osiągnięcia trwałego i sprawiedliwego pokoju w Ukrainie. Trzecim obszarem była współpraca europejskich przemysłów obronnych, czyli kwestia bezpośrednio związana z budowaniem zdolności obronnych państw kontynentu.

W tym kontekście premier wskazał, że Polska już teraz wnosi wymierny wkład w bezpieczeństwo Europy. Jako przykład podał poziom wydatków na obronność, które obecnie sięgają prawie 7 procent produktu krajowego brutto. Było to jednocześnie nawiązanie do apelu skierowanego do liderów NATO. Szef rządu wezwał ich do większego wysiłku na rzecz rozbudowy zdolności obronnych całej Europy oraz poszczególnych państw członkowskich, jeżeli zobowiązania sojusznicze mają być traktowane poważnie i praktycznie.

• W spotkaniu uczestniczyło 5 państw Grupy E5: Polska, Niemcy, Francja, Wielka Brytania i Włochy.
• Gospodarzem rozmów w Berlinie był kanclerz Niemiec Friedrich Merz.
• Jednym z tematów były przygotowania do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze.
• Polska przeznacza na obronność obecnie prawie 7 procent PKB.
• Na następny dzień po spotkaniu zaplanowano rozpoczęcie Konferencji Odbudowy Ukrainy w Gdańsku.

Znaczenie tych ustaleń wykracza poza sam format spotkania. Grupa E5 skupia państwa europejskie, które są zaangażowane zarówno we wspieranie Ukrainy, jak i we wzmacnianie bezpieczeństwa regionu oraz szerzej całego świata zachodniego. Berlin był miejscem uzgodnień politycznych, ale też sygnałem, że główne państwa uczestniczące w tym formacie chcą koordynować działania przed kolejnymi decyzjami podejmowanymi na poziomie NATO i Europy. Dla Polski istotne było zaznaczenie własnej roli jako państwa, które łączy wsparcie polityczne z konkretnymi nakładami na obronę.

Polska akcentuje rolę wschodniej flanki w systemie bezpieczeństwa

W osobnym wątku premier Donald Tusk zwrócił uwagę na pozycję państw położonych na wschodniej flance Europy. Wskazał, że bezpieczeństwo kontynentu nie może być planowane bez udziału krajów, które bezpośrednio odczuwają skutki napięć ze strony agresywnych wschodnich sąsiadów. W tym kontekście wymienił Polskę, państwa skandynawskie, państwa bałtyckie oraz Rumunię. Zapowiedział również działania na rzecz ich pełnej reprezentacji we wszystkich formatach współpracy dotyczących bezpieczeństwa i przyszłości regionu.

„Bez Polski, bez państw skandynawskich, bez państw bałtyckich, bez Rumunii trudno będzie cokolwiek osiągnąć w konfrontacji cywilizacyjnej, konfrontacji z agresywnymi wschodnimi sąsiadami”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Ta zapowiedź oznacza, że Polska chce aktywnie zabiegać o obecność krajów wschodniej i północnej części Europy przy najważniejszych rozmowach o bezpieczeństwie. Chodzi nie tylko o bieżącą koordynację działań wojskowych i politycznych, ale również o decyzje dotyczące długofalowego układu sił w regionie. Premier przedstawił to jako kierunek działań państwa polskiego, a nie jedynie jednorazowy postulat zgłoszony podczas berlińskiego spotkania. W praktyce ma to oznaczać wzmacnianie roli tych państw w dyskusjach o obronie, odstraszaniu i przyszłości wschodniej części Europy.

Konferencja Odbudowy Ukrainy w Gdańsku rozpocznie się zgodnie z planem

Premier zapowiedział również, że już następnego dnia w Gdańsku rozpocznie się Konferencja Odbudowy Ukrainy. W wydarzeniu mają uczestniczyć przywódcy, dyplomaci oraz przedstawiciele firm. Szef rządu przedstawił tę konferencję jako praktyczny wymiar wsparcia udzielanego przez Polskę i Europę walczącej Ukrainie. Wskazał, że chodzi zarówno o pomoc bieżącą, jak i o przygotowanie odbudowy kraju po zakończeniu wojny.

„Niezależnie od różnych zdarzeń, przeprowadzę ją zgodnie z planem. Będzie to kolejny wkład Polski i Europy w odbudowę Ukrainy, pomoc Ukrainie dzisiaj i w odbudowę Ukrainy po wojnie”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zapowiedź utrzymania konferencji w zaplanowanym terminie została przedstawiona jako element ciągłości polskich działań wobec Ukrainy. Premier wyraźnie połączył polityczne ustalenia z Berlina z konkretnym wydarzeniem organizowanym w Polsce. Z jednej strony w Berlinie rozmawiano o jedności, bezpieczeństwie i warunkach pokoju, z drugiej w Gdańsku ma rozpocząć się forum poświęcone odbudowie państwa dotkniętego wojną. W ten sposób rząd wskazał, że wsparcie dla Ukrainy ma obejmować zarówno wymiar strategiczny, jak i gospodarczy oraz organizacyjny.